Free shipping from €50 in BE-NL-FR-DE-LU
2-3 workdays for delivery
Gratis verzending vanaf €50 in BE-NL-DE-LU
2-3 werkdagen voor levering
Livraison gratuite à partir de €50 à BE-NL-DE-LU
2-3 jours ouvrables pour la livraison
Kostenloser versand ab €50 in BE-NL-DE-LU
2-3 Werktage für die Lieferung

Grote klis, Arctium lappa

Grote klis

Arctium lappa

ENG: GREATER BURDOCK FR: GRANDE BARDANE DUI: GROSSE KLETTE


FAMILIE: COMPOSIETENFAMILIE OF ASTERACEAE

Ook in deze familie: gewone klis (Arctium minus), duizendblad (Achillea millfeolium) en echte kamille (Matricaria recutita).

BESCHRIJVING:

  1. De grote klis wordt tot twee meter hoog.

  2. De grote klis of grote klit is een twee- of driejarige plant.

  3. De bloemen zijn paars en lijken op distelbloemen. Ze bloeien van juni tot oktober.

  4. Na de bloei blijven de bloemhoofdjes aan je kleren plakken als je er langs loopt.

  5. Lange, dikke penwortel die tot anderhalve meter lang kan zijn.

  6. Ze groeit vaak op verharde stukken grond, langs paden en verharde boswegen

EETBARE DELEN

Stelen, scheuten en wortel, in mindere mate de bladeren.

INHOUDSSTOFFEN

Bevat heel wat inhoudsstoffen waaronder een groot aandeel koolhydraten (tot 69%), bestaande uit o.a. inuline (tot 60%), fenolzuren en bitterstoffen. Verschillende mineralen en vitamines, waaronder Vit C, B1, B2, B3, B6 en B12.

ECOLOGIE: WAAR TE VINDEN

Ze komt in het wild zowel in Europa als in Azië voor. Over het algemeen groeit ze in de halfschaduw. De klitten, die het zaad dragen, hebben kleine weerhaakjes waardoor ze makkelijk aan de vacht van dieren blijven plakken, net als klittenband. Een ideale manier om haar zaad te verspreiden en voortplanting te verzekeren!


SMAAK

Wortel en steel smaken licht artisjok-achtig met een bittere toets. Blad is bitter.

ALGEMEEN

Grote klis is een echte reiziger en vind je vaak langs wegen, doordat het zaad zich vastklit aan mensen en dieren, die hier voorbij wandelen. Zaden reizen op die manier honderden kilometers ver, wat een ingenieuze strategie van de plant is om zich verder te verspreiden.

Het zaad van de klis, was de grondlegger voor de idee van de klittenband, waarmee nog steeds schoenen en kledij wordt gesloten. Dat de klis een lange geschiedenis heeft in zowel culinair als geneeskrachtig gebruik valt niet te verbazen. Deze tweejarige plant, is op elk moment van het jaar te vinden en gebruiken.

Jonge zaden kunnen gekiemd gegeten worden, jonge bladeren eveneens, en de stelen zijn het best wanneer ze jong en sappig zijn, vooraleer de stevige vezels komen opdagen. In de winter tussen het eerste en het tweede jaar, duwt deze gigantische plant zijn energie onder de grond, waar het in een penwortel kruipt die tot wel anderhalve meter diep de grond in kan boren.

Zelfs doorheen harde wegen en stenige ondergronden breekt de kliswortel de grond open, waardoor het vaak een heel karwei is om de wortel te oogsten. Maar het loont echt de moeite! Hoewel je ze culinair misschien niet de lekkerste wortel vindt in vergelijking met zoete aardappelen of gewone wortels, is het een erg interessante plant op het vlak van survival. Het is namelijk een enorm voedzame plant.

Hieronder overloop ik even de cyclus van deze plant op vlak van eetbaarheid:

  • Jaar 1

    • Jonge gespruite zaden.

    • Jonge bladeren en stelen.

    • Aan het einde van het eerste jaar de wortel.

  • Jaar 2

    • In het vroege voorjaar de wortel, die je kan zoeken vanaf dat de eerste blaadjes bovenaan staan.

    • Nadien de stelen.

    • In het najaar sterft de volledige plant, en is de wortel niet meer eetbaar. 


Arctium lappa L. (rechts) Illustratie uit de Japanse landbouw-encyclopedie Seikei Zusetsu (1804)


IN DE KEUKEN

Penwortels in de winter en stelen in de lente krijgen mijn voorkeur bij deze plant. Voornamelijk de penwortel geeft de nodige koolhydraten om de winter te doorstaan, met een zoete tot artisjok-achtige smaak. Stelen zijn licht bitter en zijn in ieder geval beide interessant om te koken of blancheren om de wortel en plant eetbaarder te maken. 

LOOKALIKES

Vergis je niet met het groot hoefblad (Petasites hybridus). Deze plant bevat pyrrolizidine alkaloïden.

Groot hoefblad is wanneer ze in bloem staat helemaal anders dan de grote klis, en groeit ook in een andere biotoop. Groot hoefblad vind je voornamelijk op sterk vochtige gronden. Niet zeker? Probeer dan op zoek te gaan naar de zaden (klitten), die je een verdere indicatie kunnen geven.

  • hoefblad (Petasites hybridus)

  • Gewone klis (Arctium minus)

Gewone klis (Arctium minus) lijkt heel sterk op de grote klis, maar is kleiner en kan je voornamelijk herkennen doordat de stelen aan de onderkant hol zijn, waar de stelen van de grote klis vol zijn. Deze soort is echter eveneens eetbaar dus niet gevaarlijk.

VARIA

In Japan kent men klis onder de naam ‘gobo’ en is het een zeer gegeerde groente.

RECEPTEN

  • Kinpira gobo, traditioneel Japans gerecht

    Kinpira Gobo wordt gemaakt van dungesnipperde kliswortel (gobo), soms gemengd met een andere wortel zoals wortel, gebakken in een koekenpan, en op smaak gebracht met zoete en hartige sojasaus.

    Kinpira verwijst naar een kookstijl waarbij de ingrediënten eerst worden gebakken en dan met suiker en sojasaus worden gekookt tot de saus is opgedroogd. De meest gebruikte groenten voor Kinpira is de combinatie van gobo en wortel, maar lotuswortel (renkon) is ook een populaire keuze.

    • Ingredienten

      • Gobo (kliswortel)

      • Wortel

      • Sesamolie

      • Suiker

      • Mirin (is zoals sake, met minder alcoholgehalte en meer suiker )

      • Sake

      • Sojasaus

      • Gedroogde rode chili (facultatief, bevat vaak een kleine hoeveelheid)

      • Sesamzaad

    • Recept

      • Snijd de kliswortel en gewone wortel in julienne reepjes.

      • bak eerst de gobo in olie, tot de textuur dicht bij de rauwe worteltextuur ligt. Voeg de wortel toe en kook tot beide even zacht zijn.

      • Voeg de chili, suiker, sake, mirin en sojasaus toe en laat het geheel droogbakken


Klis blad als bord


Ideaal voor tijdens een trektocht.

Updating…
  • Geen producten in de winkelwagen.

Blijf op de hoogte van onze nieuwste producten!

Schrijf je in op onze nieuwsbrief.